Οι ρίζες του Kecak: από την έκσταση στη σκηνή

Η ιερή ρίζα

Η αγγλική Wikipedia περιγράφει το sanghyang ως έναν παραδοσιακό ιερό βαλινέζικο χορό, που στηρίζεται στην πεποίθηση ότι μια αόρατη δύναμη, ο hyang, εισέρχεται στο σώμα ενός εκστασιασμένου χορευτή. Οι παραλλαγές είναι εντυπωσιακές. Στο sanghyang dedari, νεαρά κορίτσια που μεταφέρονται στους ώμους ανδρών χορεύουν σε έκσταση· στο sanghyang jaran, αγόρια καβαλούν ιππάκια από καρύδα μέσα και γύρω από μια φωτιά. Αυτοί οι χοροί ανήκουν σε θρησκευτικές τελετές και δεν είναι αυτό που αγοράζει ένα εισιτήριο. Το άρθρο για το kecak αποκαλεί το sanghyang χορό εξορκισμού που προκαλεί έκσταση και το αναφέρει ως τη ρίζα της μορφής.

Τι άλλαξε τη δεκαετία του 1930

Πριν από τη δεκαετία του 1930, το τραγούδι ανήκε στην έκσταση, τραγουδισμένο από άνδρες γύρω από εκστασιασμένους performers. Στη συνέχεια, ο Walter Spies, γερμανικής καταγωγής, ζωγράφος και μουσικός εγκατεστημένος στο νησί, ενδιαφέρθηκε και το μετέτρεψε σε παράσταση Ραμαγιάνα με προορισμό τους ξένους επισκέπτες. Συνεργάτης του σε αυτό ήταν ο χορευτής Wayan Limbak, του οποίου οι περιοδείες στο εξωτερικό με ομάδες από το Μπαλί μετέφεραν τον ήχο στο εξωτερικό. Η Wikipedia χρησιμοποιεί αυτή την ιστορία ως παράδειγμα μιας εξωτερικής δύναμης που μετατρέπει μια πρακτική ενσωματωμένη σε έναν πολιτισμό σε τέχνη προς επίδειξη.

Η άλλη πλευρά της ιστορίας

Δεν αναγνωρίζουν όλοι στον Spies την ίδια αναγνώριση. Ο I Wayan Dibia, ο οποίος ερμηνεύει, χορογραφεί και γράφει για τη μορφή αυτή, υποστηρίζει ότι η αλλαγή είχε ήδη ξεκινήσει πριν εμφανιστεί ο Spies. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ο Limbak χρησιμοποιούσε κινήσεις από το baris στο μέρος του αρχηγού της χορωδίας ήδη από τη δεκαετία του 1920. Ο Spies το θαύμασε αυτό και πρότεινε τη Ραμαγιάνα ως θέμα, με φωνές να αντικαθιστούν το συνηθισμένο γκαμελάν. Αυτός είναι ένας δικαιότερος τρόπος να το σκεφτούμε: μια κοινή επινόηση, με βαλινέζικα χέρια πάνω της καθ' όλη τη διάρκεια.

Τι κάνουν οι ψάλτες

Η Wikipedia δείχνει ομόκεντρους κύκλους ανδρών γύρω από μια λάμπα καρύδας, να κινούνται αριστερά και δεξιά και να ψέλνουν chak ke-chak σε αργό ρυθμό που σταδιακά επιταχύνει καθώς τα χέρια υψώνονται και τρέμουν. Δεν υπάρχουν όργανα. Μέσα σε εκείνη τη χορωδία, μία μόνο φωνή πάλλεται po-po-po για να κρατά τον χρόνο, ένας ηλικιωμένος άνδρας φωνάζει πότε να σταματήσουν και πότε να ξεκινήσουν, ένας τραγουδιστής αφήνει μια μελωδική γραμμή να αιωρείται πάνω από όλα, και ένας dalang αφηγείται στα βαλινέζικα και τα σανσκριτικά. Προσέξτε αυτούς τους ρόλους· μόλις μπορέσετε να τους ακούσετε, το τείχος του ήχου γίνεται σύνολο.

Η ιστορία που αφηγείται

Η παράδοση αποδίδει στον Βαλμίκι τη Ραμαγιάνα, το ινδουιστικό έπος που έχει διασκευαστεί σε πολλές εκδοχές σε όλη τη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία. Η αφήγηση με kecak συνήθως ξεκινά με τον Ράμα και τη Σίτα στην εξορία στο δάσος. Ένα χρυσό ελάφι εμφανίζεται, ο Ράβανα αρπάζει τη Σίτα, ο γύπας Τζαταγιού τον πολεμά, ο Χανούμαν πηγαίνει να τη βρει, και καταλήγει στη μάχη μεταξύ Ράμα και Ράβανα. Οι ψαλμωδοί παίρνουν κι αυτοί ρόλους, ως Βαναράς του Ράμα και δαίμονες του Ράβανα. Μια σκηνή μπορεί να κόψει ή να αναδιατάξει οποιοδήποτε από αυτά, οπότε μην περιμένετε κάθε επεισόδιο.

Ποιοι χορεύουν

Δύο ομάδες μοιράζονται τη σκηνή. Οι ψαλμωδοί είναι άνδρες, συνήθως χωρικοί από την περιοχή με άλλες δουλειές να τελειώσουν πριν εμφανιστούν, σύμφωνα με τη Wikipedia. Οι κύριοι χορευτές αναλαμβάνουν τους επώνυμους ρόλους: Σίτα, Ράμα, Λακσμάνα, Ράβανα, Χανούμαν, Τζαταγιού. Ήπιοι, ομαλοί ρόλοι όπως ο Ράμα, η Σίτα και το χρυσό ελάφι χορεύονται μερικές φορές από γυναίκες, και οι άνδρες υποδύονται τους μυώδεις χαρακτήρες. Η χορωδία παρέμεινε ανδρική για δεκαετίες, μέχρι που σχηματίστηκε μια γυναικεία ομάδα το 2006. Η τοπική πρακτική ποικίλλει, οπότε θεωρήστε το αυτό ως το γενικό μοτίβο.

Πώς να διαβάσετε τη φωτιά

Η φωτιά έχει μια ιστορία πίσω της. Σε μια κοινή αφήγηση, ο Χανούμαν αιχμαλωτίζεται στη Λάνκα και ο Ράβανα βάζει φωτιά στην ουρά του, οπότε ελευθερώνεται και πυρπολεί την πόλη από τις στέγες. Η Wikipedia αναφέρει ότι τελετουργικά έκστασης μπορεί να συνοδεύουν αυτή τη στιγμή, με τον χορευτή να ευλογείται από ιερέα πριν ακολουθήσει το κλοτσίδι στη φωτιά. Το αν μια δεδομένη παράσταση το αντιμετωπίζει ως τελετουργικό ή ως θέατρο δεν είναι κάτι που μπορεί να ελέγξει το κοινό. Απολαύστε ήρεμα, σεβαστείτε τη στιγμή και μείνετε μακριά όταν πετούν τα κάρβουνα.

Τι σημαίνει αυτό για τη βραδιά σας

Αλλάζει το τι πρέπει να προσέξετε. Δεν είστε εισβολέας σε μια τελετή, και δεν παρακολουθείτε κάτι που επινοήθηκε πέρυσι. Παρακολουθείτε μια μορφή με ιερή καταγωγή και σχεδόν έναν αιώνα ζωής στη σκηνή. Χειροκροτήστε όταν το κάνουν οι άλλοι, κρατήστε το φλας κλειστό γιατί δεν επιτρέπεται, και αντιμετωπίστε τον κοντινό ναό με σεβασμό. Ο πρώτος μας οδηγός στρέφεται στην πρακτική πλευρά: τι περιλαμβάνει το εισιτήριο και τι να κάνετε με τη βροχή.

Διαβάστε στη συνέχεια: Tanah Lot kecak: αξίζει τον κόπο;